Görüşlerinizi Paylaşın

BLOG

Covid-19 Beyne Zarar Veriyor!

Bazı bilim insanları Covid-19’un akciğerlere değil beyne zarar vererek solunum yetmezliğine; baş ağrısı, felç ve nöbet gibi diğer belirtilere ve ölüme neden olduğundan şüpheleniyor. 

New England Tıp Dergisinde yayınlanan bir araştırmaya göre Covid-19 hastalarında bilişsel zorluklardan kafa karışıklığına kadar bazı nörolojik belirtiler gözlemlenmiştir. Bu belirtilerin tümü; Wuhan’daki araştırmacılar tarafından şubat ayında korona virüs hastalarında gözlemlenmiştir ve ensefalopati (beyindeki hasara ilişkin genel terim) belirtileridir. Şimdi, dünyanın dört bir yanında yapılan çalışmalarda Covid-19 hastalarında; baş ağrısı, koku kaybı ve karıncalanma hissi gibi hafif belirtiler ve konuşma bozukluğu gibi daha ciddi nörolojik anormalliklerin yaygınlaştığı gözlemleniyor. Bulgular, büyük ölçüde solunum yolu hastalığı olarak kabul edilen virüsün; böbreklere, karaciğere, kalbe ve vücuttaki hemen hemen her sisteme zarar verebileceğini gösteren verilere ek olmuştur. 

Meydana gelen nörolojik sorunların kapsamı ve ciddiyeti büyük ölçüde gözden kaçmıştır. Hekimler de dahil olmak üzere çoğu insan, oluşan nörolojik anormallikleri fark edemeyebilir çünkü nöbet geçiren bir kişi, herhangi bir titreme veya sarsılma olmadan sadece sersemlemiş gözükebilir. Ayrıca, Sars-Cov-2’nin etkilerinden muzdarip birçok insan, özellikle öksürük veya ateş belirtilerini göstermiyorsa virüs için test edilmezler. Bu durumda olan hastaların nörolojik belirtileri varsa bile Sar-Cov-2 ile bağlantılı olup olamayacağını asla bilemeyeceğimiz anlamına gelir. 

Farklı Bir Hastalık

Pandeminin başlangıcından bu yana, Sars-Cov-2’nin sadece soğuk algılığına neden olan virüsün gelişmiş bir versiyonu olmadığı giderek daha açık hale geldi. Bu virüs bir dizi sıra dışı özelliğe sahip. Örneğin, grip dahil olmak üzere çoğu pandeminin bebekleri ve yaşı çok ileri olan yaşlıları öldüren U şeklinde bir ölüm eğrisi vardır. Ancak Sar-Cov-2 tipik olarak çocuklarda sadece hafif semptomlara neden olur.

‘Mutlu hipoksi’ durumu da başka bir soru işaretidir. Kanımız normalde %98 civarında oksijen satürasyonu seviyesine sahiptir. Seviyenin %85'in altına düşmesi bilinç kaybına, komaya hatta ölüme yol açar; ancak çok sayıda Covid-19 hastasının oksijen satürasyon seviyesi %70'in, hatta %60'ın altına düşmesine rağmen hastaların tamamen bilinçli kaldığı gözlemlenmiştir.

Ayrıca virüsü taşıyan insanların çok büyük bir yüzdesi hiçbir belirti göstermemektedir. İzlanda'daki bir test raporuna göre virüsü taşıyan nüfusun %50'sinin hiçbir belirti göstermediğini tespit edildi.

Covid-19’un başka bir özelliği bu hastalığa yakalanan kişilerin %80’i virüsü kolayca atlatırken küçük bir yüzdesi hızla kötüleşir ve günler içinde solunum problemleri ve organ yetmezliğinden ölür. Ölen hastaların çoğu yaşlıdır veya bilinmeyen sağlık sorunlarına sahiptir.

Beyindeki Semptomlar

Çoğu araştırmacı virüsün nörolojik etkisinin beyindeki oksijen yetmezliğinden (mutlu hipoksi) veya vücudun enflamatuar tepkisinin, başka bir adıyla sitokin fırtınasının, dolaylı bir sonucu olduğuna inanıyor. 

John Hopkins Medicine’de anesteziyoloji ve yoğun bakım doçenti olan Robert Stevens, “Bir ay önce bana virüsün kan-beyin bariyerini geçebileceğine dair yayınlanmış bir kanıt olup olmadığını sorsaydınız hayır derdim – artık yapabileceğini gösteren birçok rapor var” şeklinde konuştu. 

Japonya’daki araştırmacılar, kendi kusmuğunun üzerinde bilinçsiz bir halde yatan 24 yaşındaki bir hasta vakasını bildirdi. Hasta hastaneye götürüldüğü sırada nöbet geçiriyor ve MRI taramasında menenjit akut belirtileri gözlemleniyor. Çinli araştırmacılar, şiddetli ensefalitten muzdarip 56 yaşında bir erkek hastanın beyin omurilik sıvısında virüsün izlerine rastladılar.
İtalya'daki bir Covid-19 hastasının otopsi incelemesinde ise araştırmacılar, beynin kendi kan damarlarını kaplayan endotel hücrelerinde viral partiküller tespit ettiler.

Veriler ışığında bazı bilim adamları artık virüsün akciğerlere zarar vererek değil, bilinçsiz olduğumuzda nefes almaya devam etmemizi sağlayan merkeze komut veren beyin sapına zarar vererek solunum yetmezliğine ve ölüme neden olduğundan şüpheleniyor.

Akciğer yetmezliği yaşayan hastalar solunum cihazıyla; böbrek yetmezliği yaşayan hastalar ise bir diyaliz makinesiyle kurtarılabilir – ve iki organ da iyileşebilir. Ne yazık ki beyin için bir diyaliz makinesi yoktur. 

BLOG

TÜMÜNÜ GÖR
Alev Leventoğlu

Covid-19 Beyne Zarar Veriyor!

İÇİN TEKLİF AL